Aarts-bet-overgrootvader

Via Simon Blok van het gerenommeerde antiquariaat B.M Israël in Egmond aan den Hoef verwierf ik enige tijd geleden, voor een vriendenprijsje, een prachtig – uiteraard in perkament gebonden - exemplaar van “De Geschiedenissen Kerckelyck ende Wereldtlyck van Friesland Oost ende West; Beginnende van d’eerste Geheuchenis ende vol-trocken tot op het jaar na Christi Geboorte 1583. Te samen ende in ordre gebracht met groote neersticheyt inde Nederlandsche Tale door...”
(Franeker, 1658) van Christianus Schotanus a Sterringa (1603-1671).

Het bevat de geschiedenis van Friesland tot het jaar 1584 (!),
met een uitgebreid register en achterin het Tablinum welk documenten en brieven in het oudfries bevat. Volgens het voorwoord schreef Schotanus een vervolg tot 1611, waarvan ongelukkigerwijs het manuscript verloren ging.
De auteur was hoogleraar in de theologie te Franeker maar werd beter bekend als geschiedschrijver van Friesland.
Een ex-libris stempeltje verraadt dat één van de vorige eigenaren de Nederlands hervormd predikant en theoloog
L. Knappert (1863-1943) was. Van 1902 tot 1933 was hij aan de Leidse Universiteit kerkelijk hoogleraar.

Het boek telt 17 paginagrote (ongesigneerde) portretgravures, waaronder dat van mijn Aarts-bet-overgrootvader (in de 41ste generatie) Karel de Grote.

Karel de Grote werd geboren te Ingelheim bij Mainz op twee april 742. Tegelijk met zijn vader en zijn jongere broer Karloman werd hij in 754 door paus Stephanus II gezalfd tot koning en patricius Romanorum. In 768 volgde hij zijn vader op in het noordelijke gedeelte van het Frankische Rijk en werd voor dat gedeelte verheven en gezalfd tot koning der Franken in Noyon. Pas in 771, na de dood van zijn broer Karloman, werd hij alleenheerser en opnieuw gezalfd als koning van alle Franken te Corbeny, tevens koning der Longobarden na de inname van Pavia in juni 774. Hij voerde daarna ook daadwerkelijk de titel van patricius Romanorum. Op 25 december 800 werd hij door paus Leo III gekroond tot keizer van het Romeinse Rijk. Karel de Grote overleed te Aken op 28 januari 814.

Afstamming van Karel de Grote is op zich niet zo bijzonder. Terugtellend naar het jaar 1000 heeft iedereen van ons twee miljard zeven en veertig miljoen vierhonderd drieëntachtig duizend zes honderd zes en veertig voorouders (2.47.483.646)! Mathematisch kan worden aangetoond dat de kans dat een autochtone Europeaan van hem afstamt bijna één op één is.
De moeilijkheid zit hem in het aantonen van die verwantschap en dat lukte mij, twintig jaar nadat ik met genealogisch onderzoek startte, via mijn Limburgse voorouderechtpaar Mathias Beltgens gehuwd met Maria Hoen (rond 1600).
Overigens, alleen al van dit echtpaar zijn er vermoedelijk een half miljoen afstammelingen!
En ja , ik kan mijn voorouderlijn doortrekken want ook van Karel de Grote zijn voorouders bekend. Nee, nog niet tot Adam….

Hulde, hulde...

Er zijn van die momenten dat je iets leest en er vervolgens allerlei gedachten en beelden door je hoofd gaan. Dat overkwam mij toe ik iets las over het Huldtoneel, een oeroude heuvel te Noorddorp. De heuvel met een monument uit 1863 is gelegen aan de westzijde van de weg Beverwijk Castricum tussen de huisnummers 199 en 203 (gemeente Heemskerk). Volgens de overlevering werden hier de Graven van Holland ingehuldigd. Historische bronnen vermelden ondermeer de huldiging van Albrecht van Beieren (1361) en Jan van Brabant (1418). Eens kijken wat ik hierover in mijn collectie kan vinden…

Medicus en historicus Ludolf Smidt (1649-1720) schreef in zijn “Schatkamer der Nederlandsse oudheden...” (Amsterdam, 1711, blz. 148) dat hij de plaats van het Huldtoneel tweemaal bezocht, op 26 mei en 11 september 1706. Een platte heuvel, rondom netjes afgestoken, schreef hij, “bij Beverwyk, ontrent Nootdorp, ter syden de herberg van Spanjersberg”. In het boek van Jacob van Oudenhoven (1600-1690) “Out-Hollandt Nu Zuyt-Hollandt…” (Dordrecht, 1645, blz. 4) staat: “Als de Graven van Hollandt tot Dordrecht, tot Graven van Hollandt gehult ende aengenomen waren, soo werden sy daer na in ’t midden van Kenemerlandt, half wegen tusschen Haerlem ende Alckmaer, niet verre van Heems-kerck, ter zijden den Heeren-wegh, op eenen verheven Heuvel, in een statelijcke by-een-komste van de Edelen ende Gemeynte aldaer tot Heeren van Kenemerlandt gehult ende aengenomen”.

Tijdens de huldiging werd de nieuwe vorst door vier mannen op een schild rondgedragen. Er werd hem kortom hulde gebracht. Heb ik daar niet een afbeelding van? Jawel; in Gerard van Loon’s “Aloude Hollandsche histori der keyzeren, koningen, hertogen en graaven...” ('s-Gravenhage, 1734, 1ste deel tussen blz. 12/13) zien we hoe dat eruit zag. Kijk/klik op de bovenste afbeelding maar u kunt natuurlijk ook even naar dit plaatje uit een strip van Asterix en Obelix kijken.

Komt dat beeld u ook zo bekend voor? Ja? Kijkt u na afloop van een sportevenement wel eens naar de prijsuitreiking? Dan ziet u namelijk hetzelfde. Er wordt hulde gebracht en de winnaar, in dit geval de sportieve en niet wereldlijke heerser, staat hoger dan de anderen.
Huldeblijk is niet te koop, toen niet en nog steeds niet. Het schild, thans het erepodium, wel. Bij Sport-Thieme bijvoorbeeld, binnen vier weken leverbaar voor € 543,83 (excl. btw).