woensdag 1 mei 2013

Ruim 25 kilo 'Amstelveen'

Ik was op weg naar De Buitenkant voor het versturen van het Jaarboek 2012 van het Nederlands Genootschap van Bibliofielen (NGB). Het was wat aan de vroege kant en tijdens de metrorit besloot ik om het laatste stuk te voet af te leggen, langs de boekenkraam van Jos Albers op het Waterlooplein.
Die was druk bezig met uitpakken, geholpen door Christiane van Straat antiquaren uit de Rosmarijnsteeg. “Hebben jullie al gehoord dat antiquariaat Egidius in de Haarlemmerstraat gaat sluiten?", vroeg ik (NB. dit bleek gelukkig niet waar, lees onderstaande commentaar!).
Christiane pauzeerde en mompelde tussen twee trekjes aan haar sigaret: “Wij gaan onze winkel binnenkort ook sluiten”. Jos schudde zijn hoofd en begon een monoloog over oplopende kosten, toenemende regelgeving, dure marktpasjes, een Kamer van Koophandel waar je niets aan hebt, hoge belastingen, kostbare verzekeringen en de slinkende marges. Antiquaar Sander Kok, die door de boeken snuffelde, keek even op en riep dat hij nog meer antiquariaten kende die binnenkort hun winkeldeuren zouden gaan sluiten. "Binnenkort zijn wij de enigen nog!". Ik zuchtte wat, en keek naar de stapels boeken. Nog even, dacht ik, en het winkelantiquariaat is voorbij, alles gaat dan via internet. Bah!

Peinzend viel mijn oog op een paar houten bakken met ingepakte objecten. Ze waren afkomstig uit het winkeltje van antiquaar Louis Putman. Het bleek te gaan om de illustraties van een boek. Koperclichés; en de meesten waren waren nog ingepakt in vetvrij papier met een kopie van de afbeelding op de voorkant geplakt en een aantekening op welke
bladzijde ze waren gebruikt.
Enkele pakjes bevatte vier clichés voor één kleurendruk (zwart, rood, geel en blauw) maar de meesten waren enkele clichés voor een zwart/wit afdruk. Heel veel van dergelijk 'antiek' drukkerijspul is met de opkomst van digitale druktechnieken verdwenen, weggegooid of omgesmolten toen de koperprijzen stegen (thans tegen de zes euro per kilo). Toen ik een cliché van de stapel nader bekeek wist ik meteen uit welk boek ze afkomstig waren. Enkele minuten later liep ik met ruim 25 kilo aan loodzware koperclichés, verdeeld over enkele tassen, door Amsterdam te sjouwen.

Thuisgekomen pakte ik het boek waarvoor ze waren gebruikt uit de kast; “Amstelveen, acht eeuwen geschiedenis” van mr. J.W. Groesbeek (Uitg. Allart de Lange, Amsterdam 1966).
Al bladerend gingen mijn herinneringen vijfentwintig jaar terug in de tijd toen ik mij bovenmatig interesseerde voor de lokale geschiedenis van mijn woonplaats Amstelveen.
Groesbeeks boek gold onder geïnteresseerden als hét standaardwerk en werd door velen begeerd. Het was destijds al vele jaren uitverkocht. Op het Amstelveense gemeentehuis werd ‘in de kluis’ angstvallig een restantje bewaard als geschenk bij bijzondere gelegenheden.
Het boek was antiquarisch moeilijk te vinden en internetantiquariaten waren nog pure sciencefiction. Het was bovendien kostbaar.
De prijzen lagen tussen de honderd vijftig en tweehonderd vijftig gulden. Wat was ik toen blij met mijn exemplaar, waarvoor ik slechts vijfenzeventig gulden moest neerleggen.
Een koopje! Vijfentwintig jaar later zie ik het boek regelmatig bij mijn kringloop liggen voor prijzen rond de vijftien euro. Het kan verkeren

Een inventarisatie van de clichés aan de hand van de lijst van illustraties in Groesbeeks boek (blz. 307-309) leerde mij dat ik – op twee na - alle kleurenafbeeldingen had en circa vijftig procent van alle zwart/wit afbeeldingen.
Het schoot me te binnen dat Jos had gezegd dat hij er al goed van had verkocht. Daar was geen woord van gelogen. “Wat moet je ermee?”, had Sander Kok gevraagd. “Tja…uhh… bewaren?” , maar thuisgekomen kreeg ik een beter idee. Ik schenk de collectie aan de Vereniging Historisch Amstelveen (VHA) onder de voorwaarde dat ze er een geïllustreerd artikel aan wijden in hun blad ‘Amstel Mare’ getiteld: “Perkamentus schenkt ruim 25 kilo 'Amstelveen'”.
Alleen het onderstaande gemeentewapenvignetje van Ouder-Amstel (Groesbeek, blz. 59) hou ik voorlopig zelf. Als kleine herinnering, het maakt me weemoedig.

7 opmerkingen:

  1. Had de doos ook gezien en doorgenomen: ik vroeg me al af voor welk boek de cliche's precies bestemd waren: bij deze!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Opmerkelijk genoeg zijn vrijwel alle clichés van na pagina 66. Vermoedelijk heeft Jos eerst bakken meegenomen/verkocht met clichés van het eerste gedeelte. Hij had er immers al goed van verkocht. Anderzijds is het natuurlijk mogelijk dat niet alle clichés bewaard zijn gebleven en al voordat ze in het antiquariaat van Putman (en waar had die ze vandaan?)kwamen waren verdwenen.

      Verwijderen
  2. Ik twijfelde, het leek me iets bijzonders, maar heb ze niet gekocht. Er achter willen komen waar Putman ze vandaan haalde is zinloos, kom je niet achter, waarschijnlijk 40 jaar geleden van datzelfde plein!-:

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Daar kon je wel eens gelijk in hebben. Jarenlang heeft Putman bij Jos gekocht. 'Als ik ermee ophou, krijg jij alles', zei hij dan. Hij heeft wel woord gehouden. Ca. 90% is naar Jos gegaan. De ansichten naar buurman Henk, m.u.v. de gigacollectie Amsterdam die naar de UB ging. Verder heeft 'Boek en Glas' wat en heeft Putman zelf nog wat gehouden.

      Verwijderen
  3. Beste Pertamentus, Piet,
    Ik lees nadat klanten mij erop opmerkzaam maakten,
    dat ik sluiten ga, hoe komt u daarbij? Dit is namelijk niet
    waar.Ik weet er in ieder geval niets van.
    U kunt het misschien rechtzetten.

    Met groet Jan Fictoor,algemeen directeur van Antiquarische Boekhandel Egidius.(ook voor uw kunstprenten)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Beste Jan,
      Gelukkig! Ik heb in het stukje een NB geplaatst. Deze informatie kreeg ik - een week daarvoor - van Conchita (antiquariaat Boek & Glas). Het doet mij overigens genoegen dat ik zo breed ('klanten'= meervoud) gelezen wordt :-)

      Perkamentus antiquarius

      Verwijderen
  4. Naschrift: In 'Amstel Mare', jrg. 24, nr. 2, juni 2013 (blz. 22) schreef bestuur- en redactielid dhr. W.J. Groeneweg over de schenking.

    BeantwoordenVerwijderen