Adri heeft gelijk

De portretfoto van de bibliofiele verzamelaar Adri Offenberg (door Rebke Klokke) is één van de foto’s die prominent in beeld is op de flyer en de website van Museum Meermanno, ter promotie van de tentoonstelling en het daarbij verschenen boek: “Uit de schaduw. Twintig jaar Nederlands Genootschap van Bibliofielen“ (Amsterdam, 2011).

Er was iets met die foto. Ik kon het eerst niet goed thuisbrengen maar toen ik afgelopen weekend door het jubileumboek bladerde en Adri's bijdrage las en de foto’s bekeek (blz. 210-217) werd het me meteen duidelijk. Dat voorste kleine boekje in zijn handen, één van zijn keuzes voor de tentoonstelling, zit ook in mijn collectie.
Het gaat om een exemplaar (één van de slechts vijfendertig op Hahnemühle Kanzlei Bütten) van: “AB. Kelale ha-alef bet la lemed la-talmidim ba-lashon ha-italyani = Abbecedario giudeo-italiano. MS Leiden Or 14251”, (Nederlandse titel): “De regels van het alphabet om het de leerlingen te onderwijzen in het Italiaans” (Quid Novum Pers. Amersfoort, 1976).

De afbeelding op de omslag van dit bibliofiele abecedarium is een afdruk van een ongeveer driehonderd jaar oud houtblok; ooit gebruikt door een Amsterdamse Joodse drukker als sierstuk voor een titelpagina.
Het houtblokje bevindt zich bij Bijzondere Collecties in Amsterdam in de Bibliotheca Rosenthaliana waar Adri heeft gewerkt. Ooit toonde hij het bijzondere blokje aan zijn vriend en drukker Albert van der Heide van de Qiud Novum Pers. Albert, die zich als enige in Nederland in Hebreeuwse teksten specialiseerde, was meteen enthousiast en leende het van Adri om er een nieuwe afdruk van te maken voor dit boekje.
Adri, die kennelijk net als ik van ‘bibliofiele fraai verzorgde boekjes gedrukt in een beperkte oplage’ houdt, vindt dit één van de mooiste drukwerkjes van deze pers.

Adri heeft gelijk.

Mijn kleinste, mijn grootste

Met zijn 2,9 bij 2,4 millimeter is Josua Reichert’s in leer gebonden “Bilder-ABC” (Leipzig, 2000) mijn kleinste boek. Volgens de Duitse documentatie in de cassette “das kleinste Buch der Welt in Auflagendruck”.
Op de 32 bladzijden Japans papier werd in fraaie typografie het ABC gedrukt. Mijn grootste boek (48 bij 34 centimeter, 10 kilo) is “De Grote Atlas van Nederland 1930-1950” (Zierikzee, 2005).
Ik schreef als eens eerder over de klassieke vragen die je soms krijgt over je boekencollectie. De vraag naar mijn kleinste en grootste boek is bij dezen beantwoord.

Marktplaats



Soms raak ik geïrriteerd, vaak wind ik mij op. Soms ook moet ik gewoon lachen. Ik heb het over het fenomeen Marktplaats en mijn bibliofiele zoektocht op deze en meer van dergelijke veilingsites.
De vele verkopers die het zoveelste 'zeldzame' boekje aanbieden (wat het niet is), die een 'uniek' boekje voor veel geld aanbieden waaraan slecht een enkele bladzijde ontbreekt.
De verkopers die een beschrijving van de site van een antiquariaat overnemen en bij hun aanbieding plakken, want het is toch hetzelfde boekje (?). De talloze particulieren die denken dat ze dezelfde vraagprijs kunnen vragen als bij een gerenommeerd antiquariaat, want die vraagt dat toch ook (?).

En aan de andere kant zijn er de kopers, De stakkers die denken dat ze voor de prijs van een krentenbol een 'Rembrandt' kunnen kopen. Het houdt niet op en er is dus kennelijk (Markt)plaats voor. Een enkele keer ben ik ook zo'n stakker en trap ik erin. Gelukkig steeds minder (u weet wel: een ezel stoot...). Ik wil het er maar liever niet over hebben. Gelukkig maken de succesjes de miskopen goed.
Zo kocht ik in 2006 'Het grachtenboek. Amsterdamse grachten in beeld gebracht'
(P. Spies e.a. 1991/1992) twee delen in cassette voor slechts € 30,- euro!
Dat scheelde een dikke € 300,- euro met het exemplaar dat in de etalage stond van antiquariaat A. (Ton) Kok in Amsterdam. De dame van wie ik het kocht wist dus niet wat ze verkocht. Daar zit vaak het probleem. Velen verdiepen zich niet in wat ze verkopen en kopen. Dat gebrek aan kennis maakt het (financiële) voordeel uit van de verkoper of koper.

Ook via Marktplaats gekocht (voor € 300,- euro) is mijn 'Groot A/B/C/Boek' uitgegeven vlak na 1800 door David le Jolle in Amsterdam (zie onderstaande afbeelding). Een fraaie aanschaf en niet duur want dergelijke gebruiksboekjes zijn zeldzaam en moeten thans al gauw een veelvoud opbrengen. Zo werd eenzelfde exemplaar ooit aangeboden door antiquariaat Forum in 't Goy/Houten voor een dikke € 1.000,- euro meer (maar die staat dan ook niet bekend als de goedkoopste!). Een bijzonder boekje dat helaas net buiten de periode valt van het standaardwerk hierover van P.J. Buijnsters en L. Buijnsters-Smet: 'Bibliografie van Nederlandse school- en kinderboeken 1700-1800' (Zwolle, 1996).



Niet dat ik ABC-boekjes specifiek verzamel maar onlangs kocht ik op Marktplaats voor € 20,- euro het 'ABC voor Politiek Analphabeten met 28 rijmprentjes van Daan Duuk' (wie is Daan Duuk?), uitgegeven door NENASU (de uitgeverij van de NSB) rond 1938. Destijds te koop voor 25 cent! Volgens de verkoper 'gruwelijk' zeldzaam en inderdaad... zeer zeldzaam.

Ik vond alleen een exemplaar in de collectie Landwehr-Vogels (in de Koninklijke Bibliotheek) en, na lang gezoek, een exemplaar dat in Amerika te koop werd aangeboden voor $ 255 US-dollar! Een 'Rembrandt' voor de prijs van een krentenbol. Het kan nog steeds, maar pas op... ze worden steeds zeldzamer.