In een opwelling

Bij Nijhof & Lee in de Staalstraat kocht ik gisteren in een opwelling voor € 55,- euro: “Het huis Enschede 1703-1953” (Haarlem, 1953) door Jan van Krimpen (e.a.). Het is een fraai bewaard gebleven eerste druk, de boekplatten met goudbespikkeld rood papier bekleed. Het boekje bevat drie hoofdstukken: “Zeven Geslachten van Drukkers en Lettergieters” (met zeven portretten en een genealogische tabel), “Een korte Geschiedenis van het Bedrijf “, (door Jan van Krimpen) en “Een Keuze uit de Letters van Zes Eeuwen”.

Thuisgekomen zag ik op internet dat een mooi exemplaar rond de € 25,- euro kost. Tja, opwellingen zijn gevaarlijk en ik geef er helaas maar al te vaak aan toe. Hoewel...

Zodra je het boekje openslaat zie je in sierlijk handschrift: “Aan Ir. Eugène Strens. S. Hartz”. Kennelijk een presentexemplaar van de bekende Samuel Louis (Sem) Hartz (1912-1995) aan Ir. (elektrotechniek) Eugène Louis Charles Marie Strens (1899-1980). De eerste was een internationaal bekend graficus en grafisch ontwerper die praktisch zijn hele leven bij de Haarlemse drukkerij van Joh. Enschedé zou werken en de tweede was een legendarisch verzamelaar van ex-libris wiens collectie van 120.000 bladen zich in het Museum Meermanno, huis van het boek, bevindt.

De hamvraag is natuurlijk of een fraai exemplaar met deze inscriptie dubbel zo duur moet zijn als een even fraai exemplaar zonder. Het antwoord daarop is moeilijk. Het is in het antiquariaat immers ook vaak een kwestie van ‘wat de gek ervoor geeft’.
Het eindoordeel laat ik daarom graag aan u, het boekje hou ik voor mezelf!

Nieuwe aanwinsten

Een bijzonder boekje uit 1821, waarover later meer, niet meegerekend kocht ik de afgelopen week gemiddeld één boek per dag. De boekenvloed zorgde voor een ingrijpende reorganisatie in een van mijn boekenkasten waarbij het telkens weer een uitdaging is om alle verworven schatten op de planken te krijgen. Alleen mijn deelcollectie boeken over boeken beslaat nu al zo'n zeven strekkende meter. Op de bekende Amsterdamse Spui boekenmarkt kocht ik afgelopen vrijdag het rijk geïllustreerde en vijf kilo zware “Memorboek. Platenatlas van het leven der Joden in Nederland van de Middeleeuwen tot 1940” (Baarn, 1974).

Weer zo’n prachtig boek dat destijds dik over de honderd gulden kostte en nu voor minder, soms heel veel minder kan worden gekocht. Een blik op de bekende internetsites laat zien waarom. Er zijn er veel te veel gedrukt en er worden er nog meer aangeboden (laagste prijs € 14,- euro!). Heel veel boek voor weinig geld dus, maar pas op! Twee zaken ontbreken regelmatig bij de aangeboden exemplaren.

Ten eerste de stofomslag en ten tweede de losse bijlage (de “aanvullende opgave van voor het boek gebruikte boeken en artikelen”).
Een compleet exemplaar voor € 25,- euro, wat ik betaalde, is dan niet veel geld. Twee stalletjes verder kocht ik het, bij elke boekhistoricus bekende, standaardwerk van Philip Gaskell: “A new introduction to Bibliography” (Oxford, 1979).
Het stond al een tijdje op mijn verlanglijstje en voor het belachelijke bedrag van € 7,50 euro kon ik het niet laten liggen.

Op weg naar huis passeerde ik in de Staalstraat Nijhof & Lee waar ik mijn bestelling van twee maanden geleden ophaalde: “ABC for book collectors” van J. Carter & N. Barker (New Castle/London, 2010). Welbekend onder boekengekken. Vers uit Amerika, want ik wilde absoluut de laatst verschenen editie hebben en dat bleek de achtste te zijn (voor € 25,- euro).
Vervolgens toch ook nog even langs de boekenstal van Jos Albers op het Waterlooplein. Voor een spotprijs van slechts € 10,- euro kocht ik er twee vrijwel spiksplinternieuwe boeken uit de stal van de Amsterdamse kwaliteitsuitgeverij ‘De Buitenkant’. Het zijn: “Van pen tot laser. 31 opstellen over boek en schrift aangeboden aan Ernst Braches” (Amsterdam, 1996) en van Stanley Morison het boekje: “Grondbeginselen der typografie” (Amsterdam, 1990). Gewoon lekkere 'hebbedingetjes' voor twee keer niks!

Ondertussen had ook tante post het druk met mij.
Via internet aangekocht arriveerden hier inmiddels twee boeken. Ten eerste: Th.A.A.M. van Amstel “De heren van Amstel 1105-1378” (Hilversum, 1999) voor € 17,- euro. Ook al heel lang op mijn verlanglijstje.
Ten tweede, voor slechts € 5,- euro, het curieuze essay geschreven in 1793 door Arend Fokke Simonszoon (1755-1812): “De boeknegotie in het toekomend jaar drie duizend. Eene mijmering” (Amsterdam, 1999).
Een gelegenheidsuitgave, van slechts 55 bladzijden, door Van Veen Uitgeversgroep opnieuw gedrukt in een beperkte oplage van 2000 stuks en niet in de handel verkrijgbaar.
Ik ken het niet, maar de titel maakte mij nieuwsgierig. Misschien iets voor een artikeltje over ‘de boekverzamelaar in het jaar drieduizend’.

Het derde boek tenslotte - en nog onderweg - is van
B. Gascoigne: “Prentkunst en drukwerk, een complete handleiding voor het herkennen van manuele en mechanische drukprocedés van houtsnede tot ink jet printing” (Amsterdam, 1988). Een vertaling van het bekende ‘How to identify prints’, voor maar € 32,- euro. Op de studiezaal bij Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam kwam ik het tegen en het is met zijn afbeeldingen, tips en instructies, bijzonder informatief en handig bij het identificeren van diverse illustratietechnieken in (oude) boeken. Overigens wordt het ook aanbevolen in het eerdergenoemde ‘ABC for book collectors‘.

Heeft u even meegeteld? Totaal acht boeken voor € 121,50 euro (inclusief de verzendkosten). En dat alles luttele dagen voor de start van de ‘31st Amsterdam Antiquarian Book, Map & Print Fair 2010’. Ik hou mijn hart (maar vooral ook mijn portemonnee!) vast….